
Tranh phục hưng là gì?
Tranh phục hưng là danh từ dùng để chỉ những bức tranh được sáng tác trong thời kì Phục Hưng, khoảng thời gian từ thế kỷ XIV đến XVII ở châu Âu – thời kì được đánh giá là giai đoạn hưng thịnh nhất trong các thời kì của mĩ thuật thế giới. Những bức tranh thời phục hưng đề cập đến các chủ đề như: ca ngợi chủ nghĩa anh hùng, sức mạnh con người, tranh phong cảnh và phác họa về lĩnh vực tôn giáo.
Các giai đoạn phát triển của hội họa thời kì Phục Hưng
Theo lịch sử Mỹ thuật, người ta chia thời kỳ lịch sử nghệ thuật Phục Hưng ra làm 3 giai đoạn chính:
- Sơ Phục Hưng (Early Renaissance)
- Thịnh Phục Hưng (High Renaissance)
- Hậu Phục Hưng hay Mannerism
Giai đoạn 1: Bắt đầu từ khoảng thế kỉ XIII tại Ý với những tác giả nổi tiếng như: Sipawe, Giotto di Bontone (1267 – 1337), Donatello (1386 – 1486)… Điển hình là tranh của Giotto. Tranh của Giotto bắt đầu phác họa được sự xa gần ở trong tranh mặc dù chưa cụ thể, mới chỉ là phác họa sơ qua, chưa tách bạch, chưa có chiều sâu lớn, phác họa chưa rõ ràng, sắc nét…
Giai đoạn 2: từ thế kỉ XIV đến cuối thế kỉ XV. Với những tác giả lớn như: Masaccio, Angelico hay nổi bật là Sandro Botticelli. Ở giai đoạn này, hội họa đã được phát triển ở mức cao hơn so với thời kì mở đầu.
Bố cục của tranh vẽ đã chặt chẽ hơn, xuất hiện nhiều kiểu bố cục mới, phong phú, đẹp mắt hơn. Hình khối được tạo ra khá chắc chắn, rõ ràng, minh bạch. Giải phẫu hình ảnh nhân vật với tỉ lệ về cơ bản là tương đối hoàn chỉnh, chính xác, cân xứng . Không gian trong tranh cũng được vẽ rõ ràng hơn, tách bạch giữa người và cảnh. Hiệu ứng xa gần được tận dụng triệt để.
Màu sắc hài hòa, có tương phản nhẹ. Tình cảm được miêu tả rõ ràng, cảm xúc nhân vật được mô tả sinh động. Ánh sáng trong tranh giai đoạn 2 được áp dụng linh hoạt, tập chung, chính xác hơn so với giai đoạn 1.
Giai đoạn 3: Từ thời gian 1490-1500 cho đến 1520. Đây là thời kì đánh dấu sự nghiệp đỉnh cao của các danh họa thời kì Phục Hưng. Nhiều tác phẩm thuộc hàng kinh điển đã ra đời trong thời kì này. Các danh họa xuất sắc thời kì này có thể kể đến là tam trụ của hội họa Phục Hưng là: Raphael, Michelangelo và Leonardo da Vinci. Với các tác phẩm được liệt vào hàng kinh điển như: giải cứu thánh Peter, trường học Athen và đặc biệt bức nàng Mona Lisa của Davinci đến nay vẫn là một ẩn số chưa có ngòi bút nào có thể miêu tả hết vẻ đẹp của thiếu nữ trong bức tranh này.
Tranh của thời kì này đã có bố cục chặt chẽ hơn, có hình khối chắc chắn, rõ ràng, vẽ rất mạch lạc, tả khối chi tiết của từng bộ phận, từng đường nét đều đạt chuẩn vô cùng đẹp mắt. Tỉ lệ, giải phẫu nhân vật chính xác hơn so với giai đoạn trước. Giai đoạn này là đỉnh cao về tỉ lệ con người (7 1/2), chuẩn mực khi vẽ về con người, là một yếu tố cốt cán cấu tạo nên sự độc đáo của nghệ thuật Phục Hưng.
Không gian trong tranh cũng được xác định rõ ràng, cụ thể, có sự tách bạch giữa người với cảnh, giữa nhân vật chính và nhân vật phụ, cũng là 1 nét độc đáo của hội họa thời kì này.
Bố cục hài hòa, màu sắc đẹp mắt, ấm cúng tình cảm, tương phản nhẹ, thể hiện được gam màu chủ đạo. Tình cảm trong tranh được miêu tả chính xác sinh động: từ vui, buồn, đau khổ, lo sợ, hãi hùng, kính phục… Ánh sáng trong tranh giai đoạn 3 lại tiến một bước xa hơn nữa so với 2 giai đoạn trước, đã chính xác và tập trung hơn, đạt chuẩn về nghệ thuật phác họa lại ánh sáng thời Phục Hưng.

